Regelgeving couperen

Het couperen bij honden van een gedeelte van de staart of het bijsnijden van de oren is in Nederland verboden. Voor verenigingen aangesloten bij de Raad van Beheer en exposanten/deelnemers gelden hieromtrent de volgende regels.

Wettelijk kader – Wet dieren

Op grond van de Wet dieren is het niet toegestaan om deel te nemen aan tentoonstellingen of wedstrijden met honden waarvan de staart en/of oren zijn gecoupeerd.

Uitzondering:
Voor honden die aantoonbaar om medische redenen zijn gecoupeerd, geldt (vooralsnog) een uitzondering. Voor deze honden is een dierenartsverklaring verplicht, waarin de medische noodzaak van het couperen is vermeld.

Deze uitzondering zal waarschijnlijk per 2027 komen te vervallen.

De huidige tekst van de wet kent een drietal artikelen die relevant zijn voor het coupeerverbod dat sinds 2003 in werking is getreden:

Artikel 2.8. Diergeneeskundige handelingen
1. Het is verboden:
a. lichamelijke ingrepen te verrichten;
(...)
2. Het verbod, bedoeld in het eerste lid, is niet van toepassing ten aanzien van:
a. lichamelijke ingrepen waarvoor een diergeneeskundige noodzaak bestaat;

Artikel 2.15. Wedstrijden met dieren
(...)
5. Het is verboden deel te nemen aan wedstrijden met dieren waarbij een bij artikel 2.8 verboden lichamelijke ingreep is verricht.
6. Het is verboden dieren waarbij een bij artikel 2.8 verboden lichamelijke ingreep is verricht, tot een wedstrijd toe te laten.

Artikel 2.16. Vertoning dieren
(...)
3. Het is verboden deel te nemen aan tentoonstellingen of keuringen met dieren waarbij een bij artikel 2.8 verboden lichamelijke ingreep is verricht.
4. Het is verboden dieren waarbij een bij artikel 2.8 verboden lichamelijke ingreep is verricht, tot een tentoonstelling of keuring toe te laten.

Het couperen van de staart is een lichamelijk ingreep en dergelijke ingrepen zijn op grond van artikel 2.8 lid 1 verboden. Op grond van het 2e lid van artikel 2.8 geldt dat verbod echter niet indien voor de ingreep (het couperen of het amputeren van een deel van de staart) een diergeneeskundige noodzaak bestaat en die ingreep door een dierenarts wordt verricht.

De artikelen 2.15 en 2.16 zien toe op het weren van gecoupeerde honden bij wedstrijden respectievelijk exposities en keuringen, mits er geen sprake is van een medische ingreep. Voor een hond, die bijvoorbeeld gedurende de praktijkjacht de staart zodanig beschadigd heeft dat deze door een dierenarts gedeeltelijk geamputeerd moet worden, geldt dit coupeerverbod op grond van de huidige Wet Dieren dus niet.

Gelet op de huidige wetgeving heeft het bestuur van de Raad van Beheer in samenspraak met de Tentoontellingsgevende Verenigingen (TGVN) het volgende besloten: 

Aan de staart/oren gecoupeerde honden mogen NIET worden ingeschreven om deel te nemen aan exposities, wedstrijden, keuringen en praktijkproeven indien de staart/oren anders dan vanwege een diergeneeskundige (medische) noodzaak is gecoupeerd.
Ten bewijze van een dergelijke medische ingreep zal bij de inschrijving een ondertekende, gedateerde dierenartsverklaring moeten worden overlegd. 

Deze dierenartsverklaring bevat tenminste:

• Ras, Geslacht, Geboortedatum en identificatienummer (chipnummer) van de hond
• NAW gegevens en handtekening van de dierenarts
• Datum en medische noodzaak van couperen/amputeren

Dit besluit is van toepassing op alle exposities, wedstrijden, keuringen en praktijkproeven die onder de rechtsmacht van de Raad van Beheer vallen.

 

Geboren kortstaarten (NBT -Natural Bob Tail)
Bij bepaalde rassen (en bij stamboomloze honden in het geval van wedstrijden) kunnen honden geboren worden met een korte staart (Natural Bob Tail, NBT). Deze honden mogen wel deelnemen aan tentoonstellingen en (sport) wedstrijden. Helaas wordt binnen sommige rassen misbruik gemaakt van deze regeling door gecoupeerde staarten ten onrechte als NBT-geboren te registreren. Dit is in strijd met de wet en strafbaar. 

Verplichte DNA-test per 1 juni 2026
Voor rassen die met een NBT geboren kunnen worden, is een DNA-test beschikbaar. Deze test kan ook worden afgenomen bij niet-rashonden.

Vanaf 1 juni 2026 is het verplicht dat honden met een korte staart, die geen medische dierenartsverklaring hebben, bij deelname aan een tentoonstelling of wedstrijd beschikken over een geldige DNA-test.

 Mogelijke testuitslagen:

• N/N – geen korte staart
• N/NBT – korte staart (lengte kan variëren)
• NBT/NBT – deze pups worden zelden geboren en zijn doorgaans niet levensvatbaar

Belangrijk: De afname van DNA-materiaal (swab, bloed e.d.) moet door een dierenarts plaatsvinden. De naam van de dierenarts staat vermeld op de testuitslag.

Controle bij tentoonstellingen
De meeste tentoonstellingsorganisaties en KCM’s werken met Online Dogshows voor de inschrijvingen.

Op verzoek van de Raad van Beheer is het mogelijk gemaakt om DNA-controle voorafgaand aan de tentoonstelling uit te voeren.

• Wanneer een exposant aangeeft dat een hond NBT-geboren is, moet een bewijsstuk (DNA-uitslag of dierenartsverklaring) worden geüpload.
• De organisatie controleert deze documenten vooraf.
• Honden zonder geldige DNA-test of medische verklaring mogen niet deelnemen.
• Als een dergelijke hond toch aanwezig blijkt te zijn, volgt diskwalificatie.

Organisaties mogen de DNA-test eerder verplicht stellen, aangezien de wettelijke verplichting al van kracht is.

Controle ter plaatse wordt uitgevoerd door ringmedewerkers.
Een keurmeester mag geen controles uitvoeren, omdat deze geen inzage mag hebben in informatie over de te keuren honden. 

Controle Sportwedstrijden
Voor de sporten zal ook via de website sport.raadvanbeheer.nl in 2027 een controle worden ingevoerd.

Voor sporten zal de uitzondering gemaakt worden voor medisch gecoupeerde honden. Deze mogen wel blijven deelnemen, met een dierenartsen verklaring.

 

Er is een overgangsperiode naar een volledig verbod van deelname van gecoupeerde honden:

Op 1 januari 2024 is in principe de nieuwe Wet aanpak dierenmishandeling en dierverwaarlozing in werking getreden. Hierin is het verbod nadrukkelijker opgenomen, er zal geen uitzondering op basis van medische noodzaak meer worden toegestaan. Maar omdat het wetsvoorstel uit verschillende onderdelen bestaat, hebben bepaalde onderdelen meer tijd nodig. De inwerkingtreding van het onderdeel in de wet dat het verbod uitbreidt op het vertonen van dieren die een ingreep (lees: couperen/amputeren) hebben ondergaan is zo’n onderdeel dat meer tijd nodig heeft. Dat betekent dat de wetsbepaling pas gevolgen heeft wanneer deze ingrepen bij AMvB (dat is lagere regelgeving) zijn aangewezen. Bij overtreding zal bestraffing volgen met een bestuurlijke boete.

Een gecoupeerde hond mag dan nog steeds worden gehouden en verkocht, maar mag niet meer deelnemen of worden toegelaten tot wedstrijden, tentoonstellingen, keuringen en praktijkproeven. Het betreft dus alle wedstrijdactiviteiten (o.a. werk, sport, jacht, show, keuring, demo’s etc.). Daarbij moet worden opgemerkt dat de wetgever geen onderscheid maakt tussen de begrippen couperen (schoonheidsideaal) en amputeren (medische noodzaak).

Daarnaast:
Per januari 2025 is bij FCI besluit een wereldwijd verbod van kracht om met gecoupeerde honden van 11 rassen deel te nemen aan tentoonstellingen. Het gaat om de rassen:  Dobermann, Boxer, Rottweiler, Riesenschnauzer, Schnauzer, Dwergschnauzer Duitse Pinscher, Dwergpinscher, Mastino Napoletano, Duitse Dog en Cane Corso.

Dit besluit staat los van de wetgeving en betreft dus alleen het showen van gecoupeerde honden.

Wat is dan de huidige situatie?
Voor deelname aan wedstrijden, tentoonstellingen of keuringen is het nu ook al verboden maar is de uitzondering van de “medische noodzaak” nog mogelijk. Een organisatie mag - tot aan de inwerkingtreding van de AMvB  - zelf beslissen om op zijn eigen evenement deelname van gecoupeerde honden te verbieden óf toe te staan met de eerder genoemde dierenartsverklaring.

Zodra de AMvB in werking treedt zullen wij u daarover informeren.