Veelgestelde vragen en antwoorden over de foknormen voor fokkers.
Wat zijn de Foknormen?
Met de Foknormen stellen we voorwaarden aan de stamboomafgifte op het gebied van gezondheid. In de eerste stap gaat het om vijf geprotocolleerde screeningsonderzoeken: HD, ED, patellaluxatie, ECVO-oogonderzoek en cochleaire doofheid. Per ras verschilt het welke onderzoeken verplicht zijn.
De Foknormen zijn de eerste stap. In een volgende stap worden de normen per ras verder ontwikkeld, op basis van beschikbare gegevens en in samenwerking met de rasverenigingen.
Vanaf wanneer worden de Foknormen gecontroleerd?
Vanaf 1 oktober 2026 controleren we bij iedere dekking of de ouderdieren voldoen aan de Foknormen die voor het ras gelden. Het moment van de dekking is daarbij bepalend. Een dekking die vóór 1 oktober 2026 heeft plaatsgevonden, valt niet onder deze nieuwe controle.
Wat gebeurt er als een ouderdier op de dekdatum niet aan de Foknormen voldoet?
Als een verplicht screeningsonderzoek ontbreekt of een ouderdier een fokuitsluitende uitslag heeft, voldoet de combinatie niet aan de Foknormen. Voor de pups worden dan geen stambomen afgegeven.
Welke uitslagen zijn fokuitsluitend?
Voor de vijf screeningsonderzoeken gelden de volgende fokuitsluitende uitslagen:
• HD: D en E
• ED: II en III
• Patellaluxatie: graad 2 of hoger
• ECVO: een aandoening waarvoor het fokadvies ‘no breeding from the affected animal’ geldt
• Cochleaire doofheid: doof aan één of beide oren
Waarom is HD C niet voor alle rassen uitgesloten?
HD C is een tussencategorie. Afhankelijk van het ras en het rasspecifieke fokbeleid kan een hond met HD C voor de fokkerij worden ingezet, bijvoorbeeld in combinatie met een passende partner. HD D en E gelden als fokuitsluitende uitslagen.
Worden alleen de ouderdieren gecontroleerd of ook eerdere generaties?
Voor de controle van de Foknormen kijken we naar de fokdieren zelf. Als bijvoorbeeld een ouder van een fokdier een slechte ED-uitslag heeft, betekent dit niet automatisch dat het fokdier niet mag worden ingezet. Het fokdier zelf moet voldoen aan de Foknormen die voor het ras gelden.
Moeten de gezondheidsonderzoeken vóór de dekking zijn uitgevoerd?
Ja. De onderzoeken die voor het ras verplicht zijn, moeten op de dekdatum zijn uitgevoerd en de uitslagen moeten geldig zijn. Het is daarom belangrijk om ruim vóór een geplande dekking te controleren of beide ouderdieren aan de Foknormen voldoen.
Moeten de uitslagen op de dekdatum al bij de Raad van Beheer geregistreerd zijn?
De onderzoeksuitslagen moeten op de dekdatum bekend zijn. We adviseren om uitslagen van je eigen honden vooraf via MijnRvB aan te leveren, zodat deze tijdig in onze registratie staan. Bij een buitenlandse reu die nog niet eerder in Nederland is gebruikt, kunnen de uitslagen bij de dekaangifte worden aangeleverd.
Mijn hond heeft in het verleden HD- of ED-foto’s in het buitenland laten beoordelen. Moet ik nieuwe foto’s laten maken?
Voor honden die op het moment van het onderzoek in Nederland geregistreerd stonden, moet de beoordeling in Nederland plaatsvinden. Er is een overgangsregeling waardoor eerder gemaakte HD- en ED-opnamen alsnog door het Nederlandse panel kunnen worden beoordeeld. Nieuwe foto’s zijn dus niet altijd nodig, mits de bestaande opnamen aan de eisen voldoen en goed te beoordelen zijn.
Mijn hond is in het buitenland onderzocht en daarna naar Nederland geïmporteerd. Moeten de onderzoeken opnieuw?
Als de hond op het moment van het onderzoek in het buitenland stond geregistreerd en het onderzoek daar volgens de geldende afspraken is uitgevoerd, kunnen de uitslagen in veel gevallen worden overgenomen in onze registratie.
Waarom kunnen twee beoordelingen van dezelfde hond van elkaar verschillen?
Een screening is gestandaardiseerd, maar niet volledig mathematisch of mechanisch reproduceerbaar. Onder andere de kwaliteit en positionering van de röntgenopnamen, de zichtbaarheid van anatomische structuren en de beoordeling van grensgevallen kunnen invloed hebben op de uiteindelijke classificatie.
Hoe lang is een ECVO-oogonderzoek geldig?
Een ECVO-uitslag is twaalf maanden geldig. Als ECVO voor jouw ras verplicht is, mag de uitslag op de dekdatum maximaal twaalf maanden oud zijn. Het maakt niet uit als de geldigheid daarna, bijvoorbeeld vóór de geboorte van de pups, verstrijkt.
Geldt er een leeftijd waarop ECVO niet meer jaarlijks hoeft?
Nee. De ECVO Manual kent geen algemene maximale leeftijd. Als ECVO voor het ras verplicht is en de hond voor de fokkerij wordt ingezet, moet de uitslag op de dekdatum geldig zijn. In stap 2 kan binnen het GGF rasspecifiek worden bekeken of een andere onderzoeksfrequentie goed onderbouwd passend is.
Mag ik het ECVO-oogonderzoek in het buitenland laten uitvoeren?
Ja. Ook met een in Nederland geregistreerde hond mag je een ECVO-oogonderzoek in het buitenland laten uitvoeren, mits het onderzoek door een daarvoor bevoegde oogspecialist wordt uitgevoerd.
Wordt een Britse BVA/KC-oogtest geaccepteerd?
Ja. Een BVA/KC-oogonderzoek kan worden geaccepteerd. Het chipnummer van de hond moet duidelijk op de uitslag staan.
Betekent een afwijking bij het ECVO-onderzoek automatisch dat ik niet met mijn hond mag fokken?
Nee. Niet iedere gevonden afwijking is fokuitsluitend. In de ECVO Manual staat per aandoening welk fokadvies geldt. Voor de Foknormen zijn aandoeningen met het advies ‘no breeding from the affected animal’ fokuitsluitend.
Moet een buitenlandse reu ook aan de Nederlandse Foknormen voldoen?
Ja. Als je een buitenlandse reu gebruikt voor een dekking in Nederland, moet ook deze reu voldoen aan de Foknormen die voor het ras gelden.
Welke buitenlandse gezondheidsonderzoeken worden geaccepteerd?
Dit verschilt per onderzoek en per land. De uitslag moet controleerbaar en herleidbaar zijn en het moet duidelijk zijn dat de uitslag bij de betreffende hond hoort. Bij voorkeur wordt gebruikgemaakt van internationaal erkende protocollen en beoordelingssystemen.
Wat als een bepaald onderzoek in het land van de buitenlandse reu niet gebruikelijk is?
Ook bij het gebruik van een buitenlandse reu blijven de Foknormen het uitgangspunt. Als een vereist onderzoek niet kan worden uitgevoerd, kan in een bijzondere situatie een uitzondering worden aangevraagd.
Wat als mijn gekozen buitenlandse reu op het laatste moment niet beschikbaar is?
Ook een vervangende of reserve-reu moet op de dekdatum aan de Foknormen voldoen. We adviseren daarom om vooraf ook van een eventuele reserve-reu te controleren of de vereiste onderzoeken zijn uitgevoerd en geldig zijn. Bij de dekaangifte kunnen meerdere reuen worden opgegeven.
Moet een buitenlandse reu iedere keer opnieuw worden goedgekeurd?
Als de reu al bij ons bekend is en de relevante uitslagen bijvoorbeeld in Dutch Dog Data staan, hoef je deze niet bij iedere dekking opnieuw aan te leveren. Je blijft er wel verantwoordelijk voor dat de uitslagen op de dekdatum aan de geldende Foknormen voldoen.
Welke Foknormen gelden bij het gebruik van ingevroren sperma?
Ook bij het gebruik van ingevroren sperma zijn de Foknormen het uitgangspunt. Is de reu nog in leven, dan moet hij op de dekdatum aan de geldende Foknormen voldoen. Dat betekent bijvoorbeeld dat een verplicht ECVO-oogonderzoek op dat moment geldig moet zijn.
Kan ik sperma gebruiken van een reu die inmiddels is overleden?
Dat kan, maar een overleden reu kan niet altijd meer aan alle Foknormen voldoen omdat bepaalde onderzoeken niet meer kunnen worden uitgevoerd. Voor een waardevolle en verantwoorde combinatie kan dan een uitzondering worden aangevraagd.
Wie bepaalt of een overleden reu voldoende waarde heeft voor de populatie?
Als fokker onderbouw je waarom de combinatie belangrijk en verantwoord is, bijvoorbeeld vanuit gezondheid, verwantschap, genetische diversiteit en beschikbare afstammingsgegevens. De aanvraag wordt vervolgens inhoudelijk beoordeeld door de dierenarts van de Raad van Beheer.
Wanneer kan ik een uitzondering op de Foknormen aanvragen?
De uitzonderingsprocedure is bedoeld voor individuele fokcombinaties die niet volledig aan de Foknormen voldoen, maar vanuit gezondheid, welzijn en genetische diversiteit toch verantwoord kunnen zijn. Een uitzondering is dus geen algemene vrijstelling voor een hond of ras. Iedere aanvraag wordt voor de betreffende combinatie beoordeeld.
Wanneer moet ik een uitzondering aanvragen?
Dien je aanvraag ruim vóór de geplande dekking in. Een aanvraag moet inhoudelijk worden beoordeeld en daarvoor is tijd nodig.
Hoe vraag ik een uitzondering aan?
Download onderstaand formulier, vul het volledig in en stuur het naar dierenarts@raadvanbeheer.nl. Let op: een uitzondering moet vooraf zijn aangevraagd en goedgekeurd.
Formulier aanvragen uitzondering Foknormen >>
Wie beoordeelt mijn aanvraag?
De aanvraag wordt inhoudelijk beoordeeld door de dierenarts van de Raad van Beheer. Aan een goedkeuring kunnen voorwaarden worden verbonden.
Kan ik vooraf controleren of een combinatie aan de Foknormen voldoet?
Met de proefdekking in MijnRvB kun je vooraf bekijken welke geregistreerde gezondheidsuitslagen van beide ouderdieren bekend zijn. Zo kun je vóór de dekking controleren of er uitslagen ontbreken of aandacht vragen. De proefdekking is een hulpmiddel. Als fokker blijf je zelf verantwoordelijk voor een verantwoorde fokcombinatie.
Kan ik gezondheidsuitslagen zelf aanleveren?
Voor je eigen honden kun je daarvoor gebruikmaken van MijnRvB. We adviseren om uitslagen ruim vóór een geplande dekking aan te leveren.
Waar kan ik de geregistreerde gezondheidsuitslagen van een hond bekijken?
Gezondheidsuitslagen die openbaar worden weergegeven kun je terugvinden in Dutch Dog Data.
Blijven de huidige Foknormen altijd hetzelfde?
Nee. De Foknormen die vanaf 1 oktober worden gecontroleerd zijn stap 1. Daarna volgt de verdere ontwikkeling per ras binnen het Gezondheidsgericht Fokbeleid. Daarbij kunnen bijvoorbeeld aanvullende screeningsonderzoeken, DNA-testen of combinatieregels worden opgenomen.
Volg onze website en meld je aan voor de Raadar Fokker Special om op de hoogte te blijven.
Raad van Beheer
Mail:
Bel:
Emmalaan 16-18
1075 AV Amsterdam
Postbus 75901
1070 AX Amsterdam
En volg ons
Main Partner
Partners
